لوازم چاه ارت

تجهیزات ارت (Earthing Equipment) مجموعه‌ای از قطعات و ملزوماتی هستند که برای ایجاد یک سیستم اتصال به زمین استاندارد به کار می‌روند. هدف اصلی این سیستم، انتقال ایمن جریان‌های نشتی، جریان خطا و ولتاژهای ناخواسته به زمین و محافظت از جان افراد و تجهیزات الکتریکی است.

سیستم ارت در ساختمان‌های مسکونی، اداری، صنعتی، مراکز مخابراتی، نیروگاه‌ها، پست‌های برق و دیتاسنترها نقش حیاتی دارد و اجرای صحیح آن مطابق استانداردهای بین‌المللی از الزامات ایمنی محسوب می‌شود.

انواع تجهیزات ارت

صفحه مسی ارت

صفحه مسی یکی از رایج‌ترین الکترودهای زمین است که در چاه ارت نصب می‌شود. این صفحه به دلیل رسانایی بالا و مقاومت مناسب در برابر خوردگی، عملکرد مؤثری در انتقال جریان به زمین دارد.

راد ارت (میله ارت)

راد ارت یا میله مسی، الکترودی است که به صورت عمودی در زمین کوبیده می‌شود و در بسیاری از پروژه‌ها به جای صفحه مسی یا در کنار آن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سیم و کابل مسی ارت

سیم مسی لخت یا روکش‌دار وظیفه اتصال تجهیزات، تابلوها و الکترودهای زمین را بر عهده دارد و باید دارای سطح مقطع مناسب با نوع پروژه باشد.

تسمه مسی

تسمه مسی برای ایجاد شبکه ارت و برقراری اتصالات با مقاومت کم استفاده می‌شود و در پروژه‌های صنعتی و سیستم‌های صاعقه‌گیر کاربرد گسترده‌ای دارد.

بنتونیت

بنتونیت ماده‌ای معدنی با قابلیت جذب و نگهداری رطوبت است که برای کاهش مقاومت الکتریکی خاک و افزایش کارایی چاه ارت به کار می‌رود.

جوش احتراقی (کدولد)

جوش احتراقی یکی از مطمئن‌ترین روش‌های اتصال هادی‌های ارت است که اتصالی دائمی، مقاوم و با هدایت الکتریکی بسیار بالا ایجاد می‌کند.

بست‌ها و اتصالات ارت

انواع بست، کلمپ و رابط‌های ارت برای اتصال ایمن سیم‌ها، تسمه‌ها و الکترودهای زمین استفاده می‌شوند و نقش مهمی در حفظ کیفیت سیستم ارت دارند.

مزایای استفاده از تجهیزات ارت استاندارد

• افزایش ایمنی افراد در برابر برق‌گرفتگی
• محافظت از تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی
• کاهش خسارات ناشی از صاعقه و اضافه ولتاژ
• تخلیه جریان‌های نشتی و خطا به زمین
• افزایش طول عمر تجهیزات حساس
• رعایت الزامات استانداردهای ایمنی برق

 تجهیزات ارت

تجهیزات ارت در ساختمان‌های مسکونی، برج‌ها، کارخانه‌ها، پست‌های برق، مراکز داده، بیمارستان‌ها، تأسیسات نفت و گاز، سیستم‌های مخابراتی و شبکه‌های صاعقه‌گیر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

استفاده از تجهیزات ارت باکیفیت و اجرای اصولی سیستم اتصال به زمین، یکی از مهم‌ترین اقدامات برای تأمین ایمنی و پایداری شبکه‌های الکتریکی محسوب می‌شود.

مراحل اجرای چاه ارت به‌صورت سنتی معمولاً به این شکل است:

۱. انتخاب محل مناسب

• محلی با رطوبت بیشتر انتخاب شود.
• از فونداسیون ساختمان، لوله‌های گاز و تأسیسات حساس فاصله مناسب داشته باشد.
• ترجیحاً پایین‌ترین نقطه زمین انتخاب شود.

۲. حفر چاه

• معمولاً عمق بین ۴ تا ۸ متر (بسته به جنس خاک و سطح آب زیرزمینی).
• قطر چاه معمولاً ۸۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر است.

۳. آماده‌سازی کف چاه

• مقداری بنتونیت یا مواد کاهنده مقاومت در کف چاه ریخته می‌شود.
• محیط باید تا حد امکان مرطوب نگه داشته شود.

۴. نصب صفحه مسی

• صفحه مسی به سیم مسی بدون روکش با جوش احتراقی (کدولد) متصل می‌شود.
• صفحه به‌صورت عمودی در چاه قرار می‌گیرد.

4

۵. پر کردن اطراف صفحه

• اطراف صفحه با بنتونیت یا مواد کاهنده مقاومت پوشانده می‌شود.
• در برخی روش‌ها از مخلوط بنتونیت و خاک نرم استفاده می‌شود.

۶. نصب لوله رطوبت‌رسان

• یک لوله PVC سوراخ‌دار برای تأمین آب و حفظ رطوبت چاه نصب می‌شود.

۷. پر کردن چاه

• بقیه چاه با خاک نرم یا مخلوط مناسب پر می‌شود.
• لایه‌ها به‌آرامی متراکم می‌شوند.

۸. اجرای مسیر ارت

• سیم مسی تا تابلو برق یا شینه ارت هدایت می‌شود.
• اتصالات باید کاملاً محکم و در برابر خوردگی محافظت شوند.

۹. نصب حوضچه بازدید

• در محل خروج سیم ارت، حوضچه بازدید نصب می‌شود تا امکان تست و سرویس وجود داشته باشد.

۱۰. اندازه‌گیری مقاومت زمین

• با دستگاه ارت تستر مقاومت اندازه‌گیری می‌شود.
• برای ساختمان‌های معمولی معمولاً کمتر از ۲ تا ۵ اهم مطلوب است و برای مراکز حساس ممکن است زیر ۱ اهم نیاز باشد.